Reptielen en Amfibieën

Reptielen skeletten uit de collectie van Naturalis

Reptielen en amfibieën behoren tot de koudbloedige viervoeters. Deze groepen zijn onder te verdelen in verschillende taxonomische groepen zoals bij de reptielen de slangen, schildpadden, hagedissen, wormhagedissen en krokodillen. Onder de amfibieën vallen de kikkers, padden, salamanders en wormsalamanders. De collectie staat taxonomisch geordend en bevat meer dan 100.000 geregistreerde reptielen en amfibieën. De meesten worden bewaard in glazen potten of grote bakken op sterk water maar er is ook een groot aantal droog opgezette skeletten en huiden in de collectie. Geografische zwaartepunten van deze collectie zijn Nederland, Europa, Zuid-Oost Azië, met name Indonesië en Japan, Suriname en het Amazonegebied.

Oudste
collectie

De collectie van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie is ontstaan door de samenvoeging van een aantal verzamelingen en kabinetten ten tijde van de stichting van het museum in 1820 door Koning Willem I. Deze kabinetten met natuurhistorische objecten ontstonden doordat men vanaf de 15e en 16e eeuw door ontdekkingsreizen in aanraking kwam met dieren en planten die nog nooit in Europa waren gezien. Later ontstonden in Nederland veel grote natuurhistorische kabinetten vanwege onze positie en deelname in de wereldhandel. Een van de beroemdste Natuurhistorische kabinetten was dat van Albertus Seba, enige objecten uit dit kabinet zijn via het stadhouderlijk kabinet in de collectie van Naturalis terecht gekomen.

De Reptielen en amfibieën collectie van Naturalis vindt zijn oorsprong in deze kabinetten en werd na de stichting van het museum uitgebreid met objecten die verzameld werden tijdens reizen zoals die van de toen net opgerichte Natuurkundige Commissie. Directeur Temminck wilde met deze commissie het Natuurkundig onderzoek in Nederlands Indië bevorderen en zond leden uit om te verzamelen voor het museum. Belangrijke leden van de commissie die veel herpetologisch materiaal hebben verzameld waren o.a. H.Kuhl, J.C.van Hasselt, H.Boie, H, Macklot en S.Muller. Latere leden waren o.a. Schwaner, P.Diard en Forsten.

Collectie
Hoogmoed

De verzameling van Marinus Hoogmoed bestaat uit reptielen en amfibieën die door hem tussen 1968 en 1999 tijdens een groot aantal expedities verzameld zijn in voornamelijk Zuid-Amerika. Hij verzamelde diep in de jungles van landen zoals Suriname, Brazilië, Venezuela en Frans Guiana en bracht zo in kaart wat er allemaal aan reptielen en amfibieën leeft in deze afgelegen gebieden. Deze collectie van in totaal zo'n 10.000 exemplaren wordt bewaard in Naturalis en wordt nog steeds veelvuldig geraadpleegd door wetenschappers over de hele wereld.

Expedities

De collectie reptielen en amfibieën is in de 19e en twintigste eeuw verder gegroeid door de vele expedities die werden georganiseerd door het museum of waar het museum deel van uitmaakte. Belangrijke expedities voor deze collectie zijn onder andere de twee expedities naar Ned. Nieuw Guinea, Wisselmeren in 1939 en het Sterrengebergte in 1959. Daarna volgden meerdere expedities naar Suriname, waaronder het Brokopondo research project in 1969, gevolgd door vele verzamelreizen onder leiding van M.S.Hoogmoed in het Amazonegebied.

Topstukken

Het materiaal van de Natuurkundige commissie is o.a. verzameld in Java, Nieuw Guinea, Sumatra, Molukken en Borneo. Deze collectie is een zeer waardevolle bron geweest voor de beschrijvingen van nieuwe soorten, bevat zeer veel type-exemplaren en is nog steeds van grote wetenschappelijke en cultuurhistorische waarde.